Trong những ngày gần đây, thị trường tài chính chứng kiến những nhịp điều chỉnh mạnh. Từ chứng khoán, vàng đến các loại tài sản số đều đồng loạt "nhuộm đỏ" trước áp lực địa chính trị tại Trung Đông và biến động tỉ giá. Tâm lý hoảng loạn bắt đầu lan rộng, kéo theo làn sóng bán tháo để "cắt lỗ".
Tuy nhiên, dưới góc nhìn của các chuyên gia kinh tế, việc tháo chạy khỏi thị trường vào thời điểm này thường là một quyết định thiếu cảm quan chiến lược.
Hiểu rõ bản chất của ''Cơn rung lắc''
Nền kinh tế năm 2026 đang đối mặt với các biến số vĩ mô phức tạp. Điển hình nhất là áp lực địa chính trị từ chiến dịch quân sự tại Trung Đông. Cuộc chiến này đẩy giá dầu tăng cao, tác động trực tiếp đến chi phí đầu vào của doanh nghiệp.
Không chỉ vậy, tỉ giá và lãi suất cũng là nguyên nhân cho đợt rung lắc này. Bất ổn chính trị khiến nhiều người tìm đến đồng USD để trú ẩn khiến chỉ số DXY tăng trở lại. DXY (US Dollar Index) là chỉ số đo lường sức mạnh của đồng đô la Mỹ so với rổ 6 loại ngoại tệ mạnh khác như EUR, JPY, GBP, CAD, SEK, CHF). DXY mạnh lên tạo áp lực lên tỉ giá USD/VND. USD tự do đã vượt ngưỡng 27.000 đồng. Điều này tiếp tục tạo áp lực tăng lãi suất huy động.
Thị trường rung lắc khiến cổ phiếu và tài sản bị bán tháo
Những biến động này mang tính chất "cú sốc tâm lý" ngắn hạn. Khi thanh khoản thị trường tăng vọt trong các phiên giảm sâu, đó thường là biểu hiện của sự hoảng loạn quá đà từ nhà đầu tư cá nhân hơn là sự sụp đổ về nội tại nền kinh tế.
Thêm vào đó, giá xăng dầu tăng “chóng mặt” ảnh hưởng chi phí nguyên liệu đầu vào, do đó làm giảm biên lợi nhuận gộp của các doanh nghiệp như: Hàng không, logistics, cao su, nhựa…
Niềm tin từ sự điều hành vĩ mô
Dù thị trường tài sản biến động, nền kinh tế Việt Nam vẫn có sức chống chịu đáng kinh ngạc nhờ sở hữu những "bộ đệm" vững chắc:
- Sự khéo léo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN): Việc giữ tỉ giá liên ngân hàng quanh vùng 26.000 đồng/USD cho thấy khả năng điều tiết cực tốt. Chính sách "vừa đủ lỏng" giúp duy trì thanh khoản cho sản xuất nhưng vẫn ngăn chặn được các bong bóng đầu cơ.
- Công cụ tài khóa linh hoạt: Chính phủ đã và đang sử dụng các công cụ như giảm thuế nhập khẩu, xả quỹ bình ổn xăng dầu để "hấp thụ" các xung chấn năng lượng, bảo vệ sức mua của đồng nội tệ.
- Lãi suất ưu tiên vẫn ổn định: Các lĩnh vực sản xuất cốt lõi vẫn được tiếp cận nguồn vốn với lãi suất thấp (4% - 4,5%/năm), đảm bảo dòng máu kinh tế không bị tắc nghẽn.
Chính sách điều hành vĩ mô khéo léo giúp Việt Nam chống chịu trước sóng gió
Nhà đầu tư cần chú trọng quản trị rủi ro thay vì trốn chạy
Theo Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Anh, Đại học RMIT, sự nhích lên của lãi suất hiện nay chỉ mang tính phòng thủ ngắn hạn. Dữ liệu thực tế từ lịch sử cho thấy, ngay cả trong những giai đoạn thị trường biến động, trần lãi suất cho vay ngắn hạn đối với 5 lĩnh vực ưu tiên (phát triển nông nghiệp, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa) vẫn luôn được NHNN can thiệp neo giữ ở mức ổn định.
Như vậy, chi phí vốn sẽ không quá “bốc đầu”, do vậy biến động này sẽ không tạo ra cú sốc đối với những doanh nghiệp có năng lực sản xuất cốt lõi và hồ sơ tài chính minh bạch. Sự chọn lọc của mặt bằng lãi suất lúc này là một cơ chế cần thiết để nắn dòng vốn chảy vào khu vực sản xuất tạo ra thặng dư thực, thay vì mắc kẹt trong các kênh đầu cơ tài sản.
Không nên vội bán tháo tài sản - Hãy quản trị rủi ro, kiểm soát đòn bẩy
Đối với nhà đầu tư lúc này, thay vì hoảng loạn và bán tháo tài sản bằng mọi giá, nên thực hiện chiến lược Quản trị rủi ro đa tầng. "Rủi ro đến từ việc bạn không biết mình đang làm gì." (Warren Buffett), bởi vậy, trước tiên cần rà soát danh mục, phân định rõ đâu là tài sản đầu cơ rủi ro và đâu là tài sản thực (doanh nghiệp có nền tảng tốt, dòng tiền đều). Trong giai đoạn tiền không còn "rẻ", dòng vốn sẽ tự khắc tìm về những giá trị thực chất.
Tiếp đó, cần kiểm soát đòn bẩy (Margin). Áp lực bán tháo lớn nhất thường đến từ việc bị call margin. Nếu bạn đang sử dụng đòn bẩy quá cao, hãy chủ động cơ cấu lại thay vì đợi thị trường buộc bạn phải bán ở mức giá thấp nhất.
Cuối cùng, hãy chậm lại một nhịp. Lịch sử chứng minh, những phiên thanh khoản đột biến trong hoảng loạn thường là vùng đáy ngắn hạn. Việc "chậm lại" giúp bạn đánh giá lại triển vọng doanh nghiệp thay vì hành động theo cảm xúc đám đông.
Tầm nhìn dài hạn: Biến động là tiềm ẩn rủi ro nhưng cũng mang đến cơ hội
Thị trường tài chính luôn có tính chu kỳ. Những giai đoạn "gió ngược" như hiện tại chính là bộ lọc tự nhiên để loại bỏ các yếu tố đầu cơ yếu kém và mở ra cơ hội cho những nhà đầu tư có tiền mặt và tầm nhìn dài hạn.
Thị trường biến động vẫn có thể mang đến cơ hội cho tương lai
Việc bán tháo tài sản ở vùng giá thấp do sợ hãi không chỉ khiến bạn hiện thực hóa khoản lỗ mà còn mất đi cơ hội phục hồi khi các chính sách điều tiết vĩ mô bắt đầu thẩm thấu và thị trường ổn định trở lại.
Bản lĩnh của nhà đầu tư không thể hiện lúc thị trường thăng hoa, mà nằm ở sự bình tĩnh khi thị trường rung lắc. Hãy tin vào các chỉ số vĩ mô bền vững và khả năng điều tiết của Chính phủ thay vì cuốn theo những con số nhảy múa tức thời trên bảng điện. Hy vọng thông tin từ TOPI có thể giúp bạn có hướng đi đúng đắn trong giai đoạn khó khăn này.
