Khi theo dõi thị trường vàng, nhiều người có thể nhận thấy một điểm khá đặc biệt: giá vàng trong nước thường cao hơn đáng kể so với giá vàng thế giới sau khi quy đổi sang tiền Việt.
Thậm chí, có những thời điểm giá vàng thế giới tăng mạnh lên 100 USD nhưng giá vàng trong nước không tăng tương ứng. Ngược lại, khoảng cách giữa hai thị trường có lúc lên tới hàng chục triệu đồng mỗi lượng.
Nguyên nhân của sự chênh lệch này đến từ đâu? Giá vàng Việt Nam được quyết định bởi những điều gì?
Vì sao giá vàng trong nước luôn cao hơn giá thế giới?
Vì sao giá vàng Việt Nam luôn cao hơn thế giới?
Để hiểu nguyên nhân, trước hết cần phân biệt giữa giá vàng thế giới và giá vàng trong nước.
Giá vàng thế giới thường được niêm yết theo đơn vị ounce và chịu tác động bởi nhiều yếu tố như cung – cầu vàng toàn cầu, tỷ giá USD, lãi suất, chính sách tiền tệ hay diễn biến kinh tế, địa chính trị. Khi quy đổi sang VND theo tỷ giá hiện hành, chúng ta có thể ước tính mức giá vàng tương ứng tại Việt Nam.
Khi cầu lớn hơn cung, giá vàng trong nước có thể cao hơn đáng kể so với giá vàng thế giới sau quy đổi.
Tuy nhiên, giá vàng trong nước không đơn giản là giá vàng thế giới cộng thêm tỷ giá.
Khác với nhiều quốc gia, thị trường vàng miếng tại Việt Nam được quản lý theo cơ chế riêng. Đặc biệt, vàng miếng SJC là thương hiệu vàng quốc gia và nguồn cung không hoàn toàn được quyết định bởi thị trường.
Trong khi đó, nhu cầu mua vàng của người dân có thể tăng mạnh trong những giai đoạn kinh tế bất ổn hoặc khi giá vàng thế giới liên tục đi lên. Vàng thường được xem là tài sản có khả năng bảo toàn giá trị, vì vậy tâm lý tìm đến vàng có thể tăng khi nhà đầu tư lo ngại về những biến động trên thị trường.
Khi cầu lớn hơn cung, giá vàng trong nước có thể tăng cao hơn đáng kể so với giá vàng thế giới sau quy đổi. Đây là một trong những nguyên nhân quan trọng tạo ra khoảng cách giữa hai mức giá.
Bên cạnh cung – cầu, giá vàng trong nước còn chịu ảnh hưởng bởi một số yếu tố khác:
- Tỷ giá USD/VND: Giá vàng thế giới được niêm yết bằng đồng đô la Mỹ. Vì vậy, biến động tỷ giá USD/VND sẽ tác động đến mức giá vàng khi quy đổi sang tiền Việt.
- Chi phí kinh doanh và lưu thông: Giá bán trong nước còn liên quan đến các chi phí phát sinh trong quá trình kinh doanh và đưa vàng đến tay người mua.
- Chênh lệch giữa giá mua và giá bán: Người mua vàng không chỉ cần quan tâm đến giá bán ra mà còn phải chú ý đến giá mua vào của doanh nghiệp. Khoảng chênh lệch này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí thực tế nếu nhà đầu tư mua rồi bán lại trong thời gian ngắn.
Như vậy, có thể thấy giá vàng trong nước là kết quả của nhiều yếu tố cùng lúc, chứ không chỉ phản ánh diễn biến của giá vàng quốc tế.
Giá vàng trong nước bị chi phối bởi tỷ giá, cung cầu và nhiều chi phí
Tìm hiểu kỹ hơn những yếu tố ảnh hưởng đến giá vàng
Năm 2024: Khi khoảng cách giá vàng trong nước và thế giới rất lớn
Năm 2024 là một ví dụ điển hình cho sự khác biệt giữa hai thị trường. Có thời điểm, giá vàng SJC vượt 90 triệu đồng/lượng, trong khi giá vàng thế giới sau khi quy đổi chỉ khoảng 70 – 75 triệu đồng/lượng.
Khoảng cách giữa hai mức giá khi đó có lúc lên tới 15 – 20 triệu đồng/lượng. Đây là mức chênh lệch rất lớn nếu chỉ nhìn vào giá vàng thế giới và kỳ vọng giá trong nước sẽ biến động tương ứng.
Nguyên nhân nằm ở sự mất cân đối giữa cung và cầu trên thị trường vàng trong nước. Khi nhu cầu mua vàng tăng cao trong khi nguồn cung có giới hạn, giá vàng trong nước có thể tăng nhanh và tạo ra mức chênh lệch lớn so với giá vàng thế giới.
Sau đó, khi Ngân hàng Nhà nước triển khai các phiên đấu thầu vàng và bổ sung nguồn cung ra thị trường, mức chênh lệch này đã thu hẹp đáng kể.
Diễn biến trên cho thấy một điểm quan trọng: giá vàng trong nước không chỉ phụ thuộc vào giá vàng thế giới mà còn chịu tác động rõ rệt từ cung – cầu trong nước và chính sách điều hành của cơ quan quản lý.
Nói cách khác, ngay cả khi giá vàng quốc tế không thay đổi quá mạnh, những biến động về nguồn cung hoặc nhu cầu trong nước vẫn có thể khiến giá vàng Việt Nam thay đổi theo cách khác biệt.
Tìm hiểu thêm: Giá vàng tăng cao, có nên bán để mua bất động sản?
Đừng chỉ nhìn vào giá vàng thế giới để quyết định mua bán vàng trong nước
Kết luận: Đừng chỉ nhìn giá vàng thế giới khi quyết định mua bán
Giá vàng thế giới là một chỉ báo quan trọng để theo dõi xu hướng của thị trường vàng. Tuy nhiên, đây không phải yếu tố duy nhất quyết định mức giá mà nhà đầu tư Việt Nam thực sự phải trả.
Giá vàng Việt Nam không phải lúc nào cũng phản ánh đúng giá vàng thế giới. Ngoài diễn biến của vàng quốc tế, nhà đầu tư còn cần quan tâm đến:
- Nguồn cung vàng trong nước.
- Chênh lệch giữa giá mua và giá bán.
- Tỷ giá USD/VND.
- Chi phí kinh doanh và lưu thông.
- Chính sách điều hành của cơ quan quản lý.
Bài học quan trọng là đừng chỉ nhìn giá vàng thế giới để quyết định mua hay bán. Điều cần quan tâm hơn là mức giá bạn mua vào, mức giá có thể bán ra và khoảng chênh lệch giữa hai mức giá tại thị trường Việt Nam.
Vàng thế giới có thể đang tăng, nhưng điều đó không đồng nghĩa giá vàng trong nước sẽ tăng đúng tỷ lệ. Ngược lại, khi giá thế giới điều chỉnh, giá trong nước cũng có thể biến động với mức độ khác nhau.
Vì vậy, nếu đang theo dõi hoặc có ý định đầu tư vàng, việc quan sát cả giá vàng quốc tế lẫn diễn biến cung – cầu và giá mua bán trong nước sẽ giúp có góc nhìn đầy đủ hơn trước mỗi quyết định.
Bài học: Đừng chỉ nhìn giá vàng thế giới để quyết định mua bán. Điều quan trọng là giá bạn mua, giá bạn bán và mức chênh lệch tại thị trường Việt Nam.
